ए जुगें-जुगें दी कहानी ऐ

Poems
10 min

("डोगरा आर्ट गैलरी" च रातीं जागदी इक्क बजोगन
रानी दी इक्क मूर्त दिक्खियै)

तूं साध नशीली चित्तै दी, कला दा निरमल पानी ऐं,
ओ कु'न जोगी मस्ताना हा, तूं जिसदी मौन निशानी ऐं ।

हर लीकर चलदी सेही हुन्दी, हर रेख शलैपा दसदी ऐ,
रंगें दा मेल निराला ऐ, रंगें बिच बेदन बसदी ऐ ।

ए जोत कला दी आखै दी, नैनें दे रस अ'ऊं पीन्नीं आं,
दुक्खें दे दि'ब्ब शलैपे दा अ्मरत पी-पीयै जीन्नी आं ।

ए जुगें-जुगें दी कहानी ऐ ए सुनियै जुगें सुनानी ऐ,
जिसी छूना नेईं बुढ़ापे नैं, रंगें दी दि'ब्ब जोआनी ऐ ।

आसा दी अक्खीं दा मोती, रंगें दे धागें बज्झा दा,
फुल्लें दा जोबन सेही हुन्दा, हीखी दी गोदा सज्जा दा ।

ए तारे गासा बलगै दे, तेरी गै कहानी सुनने गी,
किरणें दे हत्थ न लमकै दे, अक्खीं दे मोती चुनने गी ।

उमरें दा साथ ए हीखी दा, ए जोवन-ज्वाला सिहलनी नेईं,
उमरें दा साथ ए झरें दा, बेदन गी औखद मिलनी नेईं ।

जड़ी कच्छ तेरे गै सेई रेह्दी, दासी दी नीन्दर खु'ल्लनी नेईं,
तूं लक्ख भुला इस पीढ़ी गी, ए पीढ़ी कदै बी भुल्लनी नेईं ।

ओ नेईं आया, उस औना नेईं, तूं जिसदी आसा जागै नीं,
उस छलिएं खातर नजरें नैं, तारें गी, अम्बर थागै नीं ।

न्हेरे कनसौड़ तूं लाई दी, पैरें दी छेड़ सुनोची जा,
नजरें दी झोली खु'ल्ली दी, आसा नैं कुत्तै भरोची जा!

मैहलें दे प्राण न सुत्ते दे, खुशियें दे गीत सैहमे दे,
हिरखै दे रोग बड़े माड़े, उ'न्दे थों माड़े बैहमें दे।
की जन्नीं गी ऐं पूजैं नीं, सुन्नें इच बास ऐं मंगै नीं?
जि'नें रस्तें कंडे चु'बदे न, उ'नें रस्तें कसी लगै नीं?
ए रेशम तां ऐ डंगै दा, मन तेरा ब्याकल जागै दा,
किन्ना सूखम ऐ दिक्खी लै, सूत्तर हिरखै दे धागे दा!
मैहलें दे अन्दर हिरखै दी, कंधे दे अन्दर तड़फै नीं,
की घायल करनी पं'गें गी, की छड़‌कै नीं, की फड़‌कै नीं?
सुन्ने दे गहने नमकै दै, सुन्ने दी बेड़ी खन्दी ऐ
सुन्ने दे गीत रुआंदे न, सुन्ने दी बेदन मन्दी ऐ।
ए रूप-शलैपा लेइयै जे कुत्तै कच्छै कोठे जमदी ऐ,
धारें दे प्राण कम्बान्दी तूं चलदी बाऊ गी थमदी ऐं।
कंदें कंडे चु'बदे रोई लैन्दी, कंदें भुक्खी-भानी सेई लैन्दी,
कंदें लम्भी भाख गाई लैन्दी, कंदें छामें हेठ तू बेही लैन्दी।
कंदें दन्दल पैन्नी लेइयै तूं धारें दी टीसी आई जन्दी,
बा दीदे करदी तेरे नै बालें गी ओ पलचाई जन्दी।
फुल्लें नै गल्लां करदी तूं, सूट्टे दे कन्ने गाई लैन्दी,
चित्ता दी धड़कन बधदे गै, छिल्लू गी छात्ती लाई लैन्दी।
घाऽ कपदी जाड़ें-धारें दा, परसें नै जिन्द धनोई जन्दी,
गल मिलदा जोवन हिक्खें दै, सुन्ने च सगन्धी होई जन्दी।
अनहोनी गल्ल की सोचै ना, तां मूरत होर गै होई जन्दी,
बेदन दे गीत बनी जन्दे, धारें गी रंगत थहोई जन्दी।
सुन्ने दी प्याली मोहरा ऐ, तूं पीना ऐ, तूं पीन्दी जा,
मन फटदा जन्दा पीड़ें नै, तूं रोन्दी-रोन्दी सीन्दी जा।
ए जुगें-जुगें दी कहानी ऐ,
ए सुनियै जुगें सुनानी ऐ।
जिसी छूहना नेईं बढ़ापे ने,
रंगें दी दिब्ब जोआन्नी ऐ।
तूं मूरत साथी दिक्खी नेईं, तां मेरे पासै घूरै ना,
इक बारी जाइयै दिक्खी लै, की हत्थ मलै ना झूरै ना? ✧

                                    <u>**इक रात**</u>

      आई गेई ऐ रात, लेइयै लोरियां,

पुतलियां नैनें दियां ए डोलियां,
काफलें सुखनें दे सुरके अंबरा,
तार छेड़े बाऊ बीनां बोलियां।

हार मन्नी लेई असें मन मारियै,
डक्की दित्ती नजर परदे ढालियै।

पर ए दीदल मन नचिल्ला नईं ब'वै,
भाख लान्दा ऐ बड़ी गै तालियै।

इस्सै पर रुस्सी गेई, आई नईं,
नीन्दरै गी भाख ऐ भाई नईं?

औं भला की कूँद? पुछदी ऐ नजर,
सैकनै मेरी गी रौ खाई गेई?

दोऐ जिद्दी, दोऐ चंचल के करां?
दोऐ प्यारे दोऐ दीदल, के करां?

बत्त सुन्नी देहू दे बरदान दी,
दोऐ कोमल, दोऐ बैतल के करां?

तारें नजरें गी दना भर लेई लेआ,
मन कुसै पैंछी गी दिक्खी बेही गेआ,
जागदे केई जीव रातीं न्हेरिया,
आखदे संसार सारा सेई गेआ।

रेशमी न्हेरा हा जां ओ चुप ही,
मन हा जि'यां कमलें उप्पर धुप ही,
काफले हीरें दे गासा चमकदे-
रात कैसी मौन न्हेरी गुप ही!

किरण धागें दे सहारै औन जो,
फुल्लें कलियें दे पंगूड़े सौन जो।
अज्ज परियें गी उतरदे दिक्खना,
चाननी दे पानिया इच न्हौन जो।

तारें गी ऐ डूरे भरदे दिक्खना,
गीतें गी सरगम बदलदे दिक्खना।
गास मिलदा धरती कन्नै घोटियै,
ते समें गी रुकियै चलदे दिक्खना।

इक तार दिखदे-दिखदे त्रुट्टैआ,
डार गासैं ने हा जि'यां सुट्टैआ।

लोऽ होई मुगती फही नेरा सम्हेलेआ,
कोई पासा चोरें जि'यां लुट्‌टेआ।
जागदे रवैओ, कुसै बंगारेआ,
ए कुसी नेहरे कुसै ललकारेआ!
ए घुटन रातीं दी मन जरदा नईं,
नेहरें गी मैहरम कदें करदा नईं।
स'बनें गी ऐ लालसा जे लोऽ होऐ,
साहू बी रुकदा अखदा जे लोऽ होऐ।
लालसा जीने दी, जीने दी उमंग,
सब कोई ऐ इच्छादा जे लोऽ होऐ! ✧